Kovid-19 Krizine Yanıt ve Dayanıklılık

Proje ne hakkında?

Japonya Hükümeti tarafından finanse edilen Kovid-19 Krizine Yanıt ve Dayanıklılık Projesi, UNDP'nin Kovid-19 sağlık, insani ve kalkınma krizine küresel, bölgesel ve ulusal düzeyde hızla geliştirdiği entegre müdahalesinin bir parçasıdır ve Türkiye Hükümeti'nin ve diğer kalkınma ortaklarının çabalarını tamamlar niteliktedir. Ayrıca proje, Türkiye’ye özgü ihtiyaçlarla tamamen uyumludur. Kovid-19 krizine yanıt verme konusundaki bu çabalar, tüm ortakların ve karar vericilerin 2030'a doğru yani düze çıkmanın ötesine dört ana alanda bakmalarına yardımcı olacak: Yönetişim, sosyal koruma, yeşil ekonomi ve dijital yıkım.

 

Mevcut durum nedir?

Türkiye, ilk pozitif Kovid-19 vakasını 11 Mart 2020'de bildirdi. Pandemiye yanıt veren diğer ülkelere benzer şekilde, Türkiye'deki pozitif vaka sayısı ülke çapında gerçekleştirilen testlerin sayısındaki artışla birlikte her gün arttı. 15 Eylül itibarıyla vaka sayısı 294.620, ölüm sayısı 7.186’dır. Türkiye'deki 10.000 Suriyeli işletme de dahil olmak üzere işletmelerin geçici olarak kapatılması, ücretlerin düşürülmesi yoluyla işsizliğe ve gelir kaybına neden olmakta ve toplumun tüm kesimlerini etkilemektedir.

UNDP’nin Kovid-19 krizine yanıtı hem BM Sosyo-ekonomik Müdahale Çerçevesi hem de WHO tarafından yönetilen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı ile tutarlıdır. UNDP, Türkiye'deki mevcut faaliyetlerini en dezavantajlı gruplara odaklanarak tüm müdahale alanlarında yeniden tasarlamaktadır. UNDP aynı zamanda BM’nin orta ve uzun vadeli sosyo-ekonomik etkilere yönelik yanıtında yönlendirici rol üstlenmekte hem de Türkiye'deki Suriyeli mültecileri ve ev sahibi toplulukları desteklemek için UNHCR ile birlikte 3RP-Bölgesel Mülteci ve Dayanıklılık Planı-Türkiye bölümünü koordine etmektedir.

UNDP'nin özel sektör ile olan sağlam ortaklıkları ve Hedefler için İş Dünyası (B4G) Platformu, pandeminin etkilerine karşı özel sektörün ihtiyaçlarını desteklemek için hızlı bir yanıt vermeyi mümkün kılmıştır ve bu kapsamda Suriyelilere ait işletmeler de dahil olmak üzere Kovid-19'un Türkiye'deki mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeleri nasıl etkilediğini anlamak amacıyla anketler yapılmıştır.

Ankete göre, yerel işletmelerin%62'si "büyük ölçüde etkilendiklerini" söylerken, bu oran Suriyelilerin sahip olduğu işletmeler için%65’tir. Şirketlerin yarısından fazlasının iş hacmi yerel işletmelerde%50'den fazla azalırken, bu oran Suriyelilerin sahip olduğu işletmeler için%70'tir. Suriyelilerin sahip olduğu işletmelerin %60'ı, Nisan 2020'den sonra işlerini sürdüremeyeceklerini ve işletmelerini kapatmak zorunda kalacaklarını, bunun da 455 çalışanın işini kaybetmesine neden olacağını belirtmiştir. KOBİ'lerin nüfusun en etkilenebilir kesimlerini istihdam ettiği ve bu krizden en fazla etkilendiği aşikardır. Geçim kaynakları fırsatlarına, kamu hizmetlerine ve Kovid-19'un koruyucu önlemlerine ilişkin bilgilere sınırlı erişime sahip oldukları için Kovid-19'un Türkiye'deki 4 milyon mülteci üzerindeki sosyo-ekonomik etkileri, ciddi şekilde gözlemlenmektedir.

Krizde acil bir eylem olarak, Sağlık Bakanlığı tarafından, bilim adamları ve tıp doktorlarından oluşan, doğrudan Bakan'a rapor veren ve sağlıkla ilgili konularda karar vermenin ve tavsiyede bulunmanın merkezinde yer alan bir Bilim Komitesi kurulmuştur.

Yoğun tıbbi ihtiyacın artmasıyla tıbbi atıklarda da artış olmuştur. UNDP Türkiye tarafından Mayıs 2020'de UNDP İstanbul Uluslararası Özel Sektör ve Kalkınma Merkezi (IICPSD) ile iş birliği içinde yapılan bir araştırmaya göre, artan atık hacmi sterilizasyon ünitelerinde sınırlama, saklama, geçici depolama, taşıma gibi zorlukları da beraberinde getirmiştir. Anket aynı zamanda atık yönetimi uygulayıcılarının Kovid-19'dan ciddi şekilde etkilendiğini ve bu etkinin 2021'in sonuna kadar devam edeceğini göstermektedir.

 

Misyonumuz nedir?

Proje; Kovid-19'un etkilerine ve ulusal ve yerel düzeydeki paydaşlarla istişare halinde belirlenen ihtiyaçlara yanıt olarak, teknolojik dönüşüm için firmaları desteklemeyi hızlandırmayı ve daha kapsayıcı, sürdürülebilir ve iklim dostu iş modellerine yönelik yatırımları gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Bunun için ülkenin kalkınma önceliklerine ve özellikle yeşil büyüme ile Suriye krizine yanıt ve dayanıklılığa odaklanarak Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşılması için UNDP’nin kamu kurumları, B4G Platformu aracılığıyla özel sektör ve yerel otoritelerle halihazırdaki iş birliği ve ortaklıklarına dayanılarak hareket edilecektir. UNDP’nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Türkiye'nin kalkınma ihtiyaçlarına aşağıdan yukarıya bir yaklaşımla yanıt vermek amacıyla kurulan Kalkınma Ajansları ile uzun süredir devam eden ortaklığı, projenin ilgili çıktılarına ulaşılmasını sağlayacaktır.

Kalkınma Ajansları ile daha derin iş birliği, UNDP'nin kalkınmaya dayalı kriz yönetimine yanıt verme çabalarını ilerletmek ve KOBİ'lerin düze çıkmalarına yönelik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kamu-özel sektör ortaklıklarını desteklemek için çok önemli bir rol oynayacaktır. Proje aynı zamanda, BM sosyo-ekonomik müdahale stratejisi ve Japonya Hükümeti'nin özellikle insan güvenliği ve/veya insani kalkınma bağına odaklanma öncelikleriyle tam uyumludur. Projeyle hak temelli, cinsiyete duyarlı, mültecileri kapsayıcı ve düşük karbonlu bir ekonomiye yönelik Kovid-19 krizine yanıt ve düze çıkma için kamu ve özel sektörün ortak şekilde harekete geçirilmesi planlanmaktadır.

 

Nasıl yapıyoruz?

Proje; Kovid-19’un etkileriyle hazırlık, yanıt ve düze çıkma aşamaları yoluyla ve sağlık sisteminin güçlendirilmesi, kapsayıcı ve bütünleşik kriz yönetimi ve yanıtı, Kovid-19’un insan hakları ve sosyo-ekonomik etkilerinin ele alınması çıktılarının altında yer alan aktiviteler aracılığıyla mücadele edecektir.

1- Sağlık Sisteminin Güçlendirilmesi: Proje; Sağlık Bakanlığı’nın krize yanıt çabalarını desteklemek amacıyla gerekli sağlık ekipmanlarının satın alınmasını ve tıbbi atık yönetimi konusundaki ihtiyaçların karşılamamasını sağlayacaktır. Belirlenecek bölgelerde bu faaliyetler pilot olarak gerçekleştirilecektir. Edinilen deneyimlerin ve model olabilecek iyi uygulamaların yerel düzeyde belediyeler, merkezi düzeyde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yönetilen Türkiye’de tıbbi atık yönetim sisteminin işlevselliğine katkı yapması sağlanacaktır. Ayrıca halka açık yerlere gerekli sağlık ekipmanları koyulacaktır.

2- Kapsayıcı ve Bütünleşik Kriz Yönetimi ve Yanıtı: Proje; planlama, koordinasyon ve kriz yönetimi için ulusal ve alt ulusal kapasiteleri destekleyecek ve bu kapsamda Kovid-19 krizinden en çok etkilenen turizm, tekstil, lojistik, gıda, makine ve otomotiv sektörlerinin bölgesel düzeyde 35 adet kırılgan sektör analiz raporları ve kılavuzlarını geliştirmek için Kalkınma Ajansları ile birlikte çalışılacaktır. Ayrıca, kırılgan sektörlerin ticari faaliyetlerinin devamlılığını desteklemek ve krizlerde tedarik zincirindeki aksamaları önlemek için kırılgan sektörlerdeki işletmeler için pazar analizi yapılacaktır. Bu çıktı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü ve seçilecek Kalkınma Ajansları ile birlikte gerçekleştirilecektir.

Buna ek olarak, kırılgan sektörlerde faaliyet gösteren 1.000 KOBİ’ye kapasitelerini geliştirmek için teknik destek ve 30 KOBİ’ye birebir iş danışmanlığı sağlanacaktır. Bu; entegre ve uyumlaştırılmış yerel salgınlara (pandemilere) ve afetlere dayanıklılık destek sistemi, dayanıklılığa yönelik risk bilgisine dayalı, kapsayıcı ve cinsiyete duyarlı yaklaşımı temel alacaktır. Aynı zamanda UNDP; B4G platformu aracılığıyla özel sektör ortakları ve yerel özel sektör federasyonlarıyla iş birliği içinde pazar temelli rehberlik sağlayacak ve kritik sektörleri üretim kapasitelerini küresel olarak talep duyulan kişisel koruyucu ekipman (KKE) ve BİT ürünleri gibi diğer ilgili malların üretimi yönünde değiştirmeleri için destekleyecektir.

UNDP'nin Suriye Krizine Yanıt ve Dayanıklılık programına verdiği mevcut desteğin tamamlayıcısı olarak, salgın nedeniyle geleneksel sektörler hızla küçülürken yaşamsal bir ihtiyaç olarak Suriyelilerin sahip olduğu işletmelerin dijital geçim kaynakları fırsatlarını geliştirmeye yönelik özel ihtiyaçları da dikkate alınacaktır. Proje; mülteciler için eğitim ve mentorluk programları ve finansal destek paketleri aracılığıyla dijital iletişim araçları, pazarlama uygulamaları, satış kanalı geliştirme ve işletmeler için sosyal medya araçlarını yönetme gibi Suriyelilerin sahip oldukları işletmelerin dijital yeteneklerini artırmaya ve online serbest çalışma platformu oluşturmaya odaklanacaktır.

Kalkınma Ajansları, KOBİ'lerin güçlendirilmesine yönelik yerel mekanizmaları kolaylaştıracaktır. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA), Kalkınma Ajansları arasındaki faaliyetlerin koordinasyonundan sorumlu olmak üzere Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilmiştir.

B4G platformu ortağı gönüllülük temelli özel sektör kuruluşları (TÜSİAD ve TÜRKONFED) aracılığıyla ve Ticaret / Sanayi Odaları, Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD), Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD), İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri (İTKİB), Türkiye Makine İmalatçıları Derneği (MİB) ve Yatırım Destek Ofisleri (YDO) ile yakın ilişki kurarak Özel sektör ortaklıkları sağlanacaktır. Suriyeli nüfusa yönelik faaliyetlerle ilgili olarak UNDP, Suriye Krizine Yanıt programında girişimciliği destekleyen ve ana ortağı olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü ve Çalışma, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü ile çalışmalarına devam edecektir.

3- Kovid-19’un İnsan Hakları ve Sosyo-Ekonomik Etkilerinin Ele Alınması: Proje, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyumlu olarak düşük karbonlu, kapsayıcı ve hak temelli bir ekonomiye geçiş için kamu kurumlarına ve özel sektöre Daha İyiyi İnşa Etme (BBB) türü destek sağlamayı amaçlamaktadır. Bu yaklaşım, kamu ve kamu dışı kurumlara ekonomik düze çıkma politikalarına bir dayanıklılık merceği ile bakılması için rehberlik edecektir.

UNDP Türkiye, Suriye krizine yanıt olarak yerel topluluklar ve ekonomilerdeki kapasitelerin artırılması için Japonya Hükümeti ile çalışma deneyiminden yararlanacak ve Aralık 2019’da Japonya-Türkiye Afet Risk Azaltımı İş Birliği. 1. Yıllık Toplantısı'nda kararlaştırıldığı üzere Türkiye ile Japonya arasındaki iş birliği doğrultusunda faaliyet gösterecektir.

Bu projedeki tüm müdahaleler insan merkezlidir, bütünleşiktir, konuya özeldir ve krize yanıt odağında çok boyutludur. Proje; kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum ve yerel topluluklar dahil olmak üzere tüm kilit aktörlerle tek bir kuruluş gibi hizmet verme ilkesi altında çalışacaktır.

 

Türkiye nasıl faydalanacak?

Proje, ülkeye özgü ihtiyaçları dikkate alarak Türkiye’nin Kovid-19 krizine yanıt ve dayanıklılığı konusundaki çabalarını destekleyecektir. İnsani gelişme ve insan güvenliği bağlantısı ile bu proje, insan hakları ilkelerine dayalı olarak erken düze çıkma ve sosyal uyum için ulusal ve yerel kapasiteleri güçlendirecek ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'ların temel ilkesi olarak kimseyi geride bırakmayacak. Bu, aşağıdaki faaliyetlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilecektir:

  • Sağlık Bakanlığı’nın Kovid-19 krizi ile mücadele çabalarına katkı vermek amacıyla ekipman satın alınacak ve laboratuvar ekipman kapasitesi geliştirilecektir.
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı iş birliği ile en az 100 hastanede tıbbi ve tehlikeli atık yönetimi konusunda kapasite geliştirme çalışmaları yapılacaktır.
  • Kamusal alanlar için belediyelere atık ekipmanı ve 900 konteyner, şehir hastanelerine tıbbi ve tehlikeli atıklar için farklı boyutlarda 500 adet konteyner, 60 sterilizasyon ünitesi ve 1.000 adet UV sterilizasyon konteyneri sağlanacaktır.
  • Geçim kaynakları fırsatlarının arttırılması ve sosyal uyumun güçlendirilmesi yoluyla dayanıklılık oluşturma stratejileri ve “Daha iyiyi inşa etme” kapsamında tanımlanan politika önerilerinin merkezinde yer alacaktır.
  • Kovid-19 krizinden en çok etkilenen turizm, tekstil, lojistik, gıda, makine ve otomotiv sektörlerinin tüm bölgelerde dayanıklılık ve uyum kapasitelerinin arttırılması için bölgesel düzeyde 35 adet kırılgan sektör analiz raporları ve kılavuzları hazırlanacaktır.
  • Kırılgan sektörlerin ticari faaliyetlerinin devamlılığını desteklemek ve krizlerde tedarik zincirindeki aksamaları önlemek için kırılgan sektörlerdeki işletmeler için pazar analizi yapılacaktır.
  • Kalkınma Ajanları, KOBİ’lerin güçlendirilmesi için yerel mekanizmaları kolaylaştıracaktır.
  • Kırılgan sektörlerde faaliyet gösteren 1.000 KOBİ’ye kapasitelerini geliştirmek için teknik destek ve 30 KOBİ’ye birebir iş danışmanlığı sağlanacaktır. Bu entegre ve uyumlu yerel salgınlara (pandemilere) ve afetlere dayanıklılık destek sistemi, dayanıklılığa yönelik risk bilgisine dayalı, kapsayıcı ve cinsiyete duyarlı yaklaşımı temel alacaktır. Teknik desteğin içeriği bunlarla sınırlı olmamakla birlikte dijitalleşme ve dijital pazarlama, risk yönetimi, insan sermayesi, rekabet avantajı yaratma, veri yönetimi gibi konularda olacaktır.
  • Kalkınma Ajanslarının risk azaltma ve kriz/afet sonrası düze çıkma sürecine ve politikalara yönelik kapasite geliştirme çalışmaları yürütülecektir.
  • Suriyelilerin sahip olduğu 530 işletmeye dijitalleşme konusunda iş geliştirme hizmetleri ve danışmanlık verilecektir.
  • 10 KOBİ’ye kişisel koruyucu ekipman (KKE) üretimi için destek verilecektir.
  • Kovid-19’un ne işte ne istihdamda olan (NEET) genç işsizliğine etkisi analiz edilecektir. Ayrıca, ne işte ne istihdamda 3.000 gencin dijital becerileri eğitimlerle geliştirilecektir. Bu gençlere yönelik eğitimler turizm, tekstil, lojistik, gıda, makine ve otomotiv sektörlerine yönelik e-ticaret, dış ticaret ve sosyal medya yönetimi başlıklarında olacaktır. Bu eğitimde başarı gösteren gençlere ise sektöre özel detaylı eğitimler verilecektir.

Status:

Ongoing

Project start date:

Haziran 2020

Estimated end date:

Mart 2021

Focus area:

  • eradicate poverty in all its forms and dimensions
  • build resilience to shocks and crisis
  • Project office:

    UNDP in Turkey

    Implementing partner:

    United Nations Development Programme

    Full project information  

    Funding Support by

    Donor name

  • Government Of Japan
  • Amount contributed

    2.602.286 $

    Delivery in previous fiscal year

    2021 129.092 $

    2020 741.310 $

    UNDP Dünyada

    Buradasınız UNDP Türkiye 
    Git UNDP Global