İç Güvenlik Sektörünün Sivil Gözetiminin Güçlendirilmesi Aşama III

Proje ne hakkında?

Birinci ve ikinci aşamaların devamı olarak, İç Güvenlik Sektörünün Sivil Gözetiminin Güçlendirilmesi Aşama III, 20 Aralık 2018 tarihinde AB Delegasyonu ile UNDP arasında imzalanan Hibe Anlaşması kapsamında yürütülen ve AB tarafından finanse edilen bir projedir.

İçişleri Bakanlığı İl İdareleri Genel Müdürlüğü, Projenin ana faydalanıcısıdır. UNDP, İçişleri Bakanlığı'na, AB Delegasyonu ve UNDP arasında imzalanan Hibe Anlaşması bağlamında Projenin verimli ve etkili bir şekilde uygulanması için teknik destek sağlayacaktır. Projenin genel amacı, iyi yönetim ilkelerine dayanan iç güvenlik sisteminin sivil ve demokratik denetimi ve insan merkezli güvenlik ve kamu güvenliği anlayışının sağlanmasıdır. Avrupa Komisyonu'nun çeşitli ilerleme raporlarının yanı sıra, sivil gözetimdeki boşlukları ele almak ve Türkiye'nin politikalarının değerlendirilmesi, Projenin temelidir.

 

Mevcut durum nedir?

1850’lerden başlayarak Türkiye, Fransız modelini takip ederek; çok örgütlü bir kolluk modelini benimsemiştir. Bu bağlamda Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik iç güvenlik sektöründen sorumlu üç büyük kamu kurumudur. Genel prensip olarak, hepsi aynı hizmetleri sunmaktadır, ancak iş ve sorumluluk bölümü coğrafyaya dayanır. Polis, kentsel alanlarda kamu güvenliğinden, Jandarma kırsal alanlarda, Sahil Güvenlik ise Türkiye’nin kıyılarındaki kamu güvenliğinden sorumludur. Türk devleti hiyerarşisi bağlamında, söz konusu üç İç Güvenlik Kuvveti, İçişleri Bakanlığı altında bulunur ve İçişleri Bakanına rapor vermek zorundadır.

Polis teşkilatı, Genel Müdürlük düzeyinde doğrudan İçişleri Bakanlığı altında düzenlenmiştir. 2016 yılı Temmuz ayında yapılan darbe girişimine kadar, Jandarma ve Sahil Güvenlik iki yönlü bir örgütsel yapıya sahipti. Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hem iç güvenlik hem de askeri görev ve sorumluluklar yürütmekteydi. Bu iki kamu kurumu İçişleri Bakanlığı'na bağlı kuruluşlar olsalar da, ikisi de askeri kuruluşlar olarak tanımlanmıştı ve Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı’nın doğrudan yetki alanındaydı.

Söz konusu ikili örgütsel statü, 2016'daki darbe girişiminin ardından değiştirildi ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, İçişleri Bakanlığı'nın doğrudan kontrolü altına alındı. Buna paralel olarak, Türkiye'de iç güvenlik sektörünün genel olarak yapılandırılması hakkında, kurumsal ilişkiler, roller ve sorumluluklar, eğitim sistemi açısından bir dizi olağanüstü hal kararı verilmiştir. Bu nedenle, Projenin III. Aşaması, yeni sisteme göre yasalar ve düzenlemeler göz önünde bulundurulursa çok kritik bir zamanda başlayacaktır. Proje aynı zamanda Hükümeti, İç Güvenlik Güçleri için en iyi modeli oluşturmada ve İçişleri Bakanlığı kapsamında, AB'de en iyi uygulamalara ve uluslararası ilkelere uygun olarak etkili bir şekilde çalışmasına yardımcı olacaktır.

 

Misyonumuz nedir?

Projenin temel amacı, iç güvenlik kuvvetlerinin sivil ve demokratik gözetiminin kurumsallaşmasını sağlamak ve iyi yönetişim ilkelerine ve insan merkezli güvenlik ve kamu güvenliği anlayışına dayanan iç güvenlik kuvvetlerinin sivil ve demokratik denetimine geçişi sağlamaktır.

 

Projeyi nasıl yürütüyoruz?

Projenin ilk iki aşaması neticesinde, sivil gözetimin temelleri ve kapsamı hakkında ortak bir anlayışın ve iç güvenlik gözetiminde, sivillerin haklarının teşvik edilmesiyle sonuçlanan bir iç güvenlik sektörü ortamı oluşturuldu. Ayrıca, Projenin ikinci aşamasında, 8 ilçede Yerel Önleme ve Güvenlik Kurulları kuruldu ve faaliyete geçirildi. Önceki iki aşamanın ışığında III. Aşamanın hedef grubu ve temel faydalanıcıları; il idareleri, iç güvenlik kuvvetleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi dahil olmak üzere İçişleri Bakanlığı’dır. Projenin ilk iki aşamasında, iç güvenlik sektörü üzerinde etkili ve insan merkezli bir sivil denetim mekanizması için temel gereklilikler belirlenmiştir.

Bu bağlamda, Proje 4 bileşenden oluşmaktadır. A Bileşeni, sivil/demokratik gözetim ve hesap verebilirlik ilkeleri ışığında Polis, Jandarma ve Sahil Güvenlik ile Yerel Güvenlik Sistemini yöneten eğitim ve temel yasal ve düzenleyici çerçeveyi geliştirmeyi amaçlamaktadır. B Bileşeni, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ilgili Komisyonlarının çalışmaları yoluyla İç Güvenlik Güçlerinin çalışmalarını sistematik olarak denetlemek için bir strateji geliştirmeyi amaçlamaktadır. C Bileşeni, ülke çapında pilot güvenlik yönetişim yapılarını büyütmeyi ve kapasite geliştirme ve teknik destek yoluyla etkin işleyişlerini desteklemeyi amaçlamaktadır. Son olarak, D Bileşeni, vatandaş odaklı güvenlik hizmetlerinin anlaşılmasını ve içselleştirilmesini geliştirmek için Valilerin, Kaymakamların ve vatandaşların kurumsal ve bireysel kapasitelerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

 

Türkiye nasıl faydalanacak?

Nihai yararlanıcılar olarak, Türkiye halkı, kolluk kuvvetleri, yerel makamlar ve ilgili STK'lar Projeden önemli ölçüde faydalanacaktır. Projenin asıl etkisi, halkın medeni haklarından  daha etkili yararlanması ve halk, sivil toplum ve yerel medyanın farkındalığının arttırılması yoluyla gözlemlenecektir. Öte yandan, İç Güvenlik Güçlerinin hesap verebilir ve şeffaf işleyişi için yasal çerçevenin AB tarafından sağlanan sivil ve demokratik gözetim ve hesap verebilirlik ilkeleri ışığında iyileştirilmesi beklenmektedir.

Bunlara paralel olarak 2002'den bu yana Türkiye tarafından insan haklarının genişletilmesi ve işkence ve kötü muameleye karşı sıfır tolerans politikası alanında bir dizi önlem alınması kabul edilmiştir. Polis ve Jandarma'nın yetki alanlarındaki geniş değişiklikler Kamu yönetimi yasasına aykırı olan Güvenlik ve Kamu Düzeni İşbirliği Protokolünün iptali, Hükümet tarafından bu yolda atılan önemli adımlar arasındadır. Bu bağlamda İç Güvenlik Sektörünün Sivil Gözetiminin Güçlendirilmesi Projesi, Türkiye'nin devam etmekte olan çalışmalarını destekleyerek Katılım Ortaklığı ve AB/Komisyon politikalarının öncelikleri ile de uyumludur.

Status:

Ongoing

Project start date:

Ağustos 2016

Estimated end date:

Ağustos 2021

Focus area:

  • eradicate poverty in all its forms and dimensions
  • Project office:

    UNDP in Turkey

    Implementing partner:

    Ministry of Interior

    Full project information  

    Funding Support by

    Donor name

  • European Commission
  • Amount contributed

    735.423 $

    Delivery in previous fiscal year

    2019 98.774 $

    2018 0 $

    UNDP Dünyada

    Buradasınız UNDP Türkiye 
    Git UNDP Global