Avrupa ve Orta Asya bölgesinde bulunan gelişmekte olan ülkelerdeki ilerleme, sosyal dışlanmışlık ve çevresel kırılganlıklar nedeniyle yavaşladı

24.Tem.2014

FOTOĞRAF: UNDP Avrupa ve Orta Asya

Sosyoekonomik ve çevresel risklere karşı kırılganlık bölgeyi etkilemeye devam ediyor.

Tokyo, 24 Temmuz 2014 —
Bugün, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayımlanan 2014 İnsani Gelişme Raporu’na (İGR) göre, Avrupa ve Orta Asya’daki gelişmekte olan ülkelerde, insani gelişmede kaydedilen ilerleme yavaşladı. Bölge, önemli sosyoekonomik ve çevresel zorluklar yaşamaya devam ediyor.

Öte yandan, Rapor bölge ülkelerinin eğitim, sağlık ve yaşam standartları açısından oldukça yüksek orandaki eşit şartlardan faydalandığını ortaya koyuyor.

Bugün, Tokyo’da Japonya Başbakanı Shinzō Abe, UNDP Başkanı Helen Clark ve İnsani Gelişme Raporu Ofisi Direktörü Khalid Malik tarafından yayımlanan İnsani İlerlemeyi Sürdürmek: Kırılganlıkları Azaltmak ve Dayanıklılık Oluşturmak başlıklı Rapor, kırılganlık kavramına insani gelişme merceğinden bakıyor ve dayanıklılığı artırmak için yöntemler sunuyor.

Rapor, yaşam döngüsü kırılganlıklarını inceliyor ve kişinin yaşamı boyunca şokların daha yoğun etki gösterebileceği hassas dönemleri (örneğin; erken çocukluk, yaşlılık) tanımlıyor. Aynı zamanda Raporda, ayrımcılık ve kurumsal başarısızlıklar sonucunda zamanla şiddetlenip süreklilik gösteren ve etnik azınlıklar, engelliler ve uzun süredir işsiz olanlar gibi dezavantajlı grupların zarar görmesine neden olan yapısal kırgınlıklar da inceleniyor.

Sosyal dışlanmışlık ve yapısal kırılganlıklar, Avrupa ve Orta Asya bölgesi için sorun olarak kalmaya devam ediyor. Bölgede bulunan pek çok gelişmekte olan ülkede sosyal hizmetlere ve sosyal güvenliğe erişim kısıtlı. Romanlar gibi etnik azınlıkların yanı sıra engelliler, uzun süredir işsiz olanlar, göçmenler ve izole edilmiş kırsal ve dağlık bölgelerin sakinleri kalkınmada yaşanan aksamalara karşı özellikle kırılgan durumdalar.

Bölge, içinde bulunduğu coğrafyadan ötürü doğal afetlere, özellikle de depremlere karşı kırılgan bir yapıya sahip. Yoğun nüfuslu bir yerleşim merkezinde ya da yakınında meydana gelebilecek büyük bir deprem insani bir felakete, bölgesel altyapının zarar görmesine, ciddi mülteci akınlarına ve çoğunlukla sınırlı olan devlet kapasitesinin ve toplumsal bütünlüğün giderek daha çok baskı altında kalmasına neden olabilir. Tahminler, Orta Asya’da ve Kafkaslar’da kuraklık tehditlerinden Adriyatik Denizi, Karadeniz ve Hazar Denizi havzalarının kıyı kesimlerinde meydana gelebilecek artan sel risklerine kadar iklimle ilgili bir dizi önemli riske dikkat çekiyor. Raporun da gösterdiği gibi, bu tür olayların gerçekleşmesi durumunda, sosyal dışlanmışlıktan muzdarip olanlar en kırılgan durumda olma eğilimi gösteriyor.     

UNDP Avrupa ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Bölge Direktörü Cihan Sultanoğlu: “Orta gelirli ülkelerde, afetlerin ve iklim risklerinin daha iyi yönetilmesinin yanı sıra eşitsizliklerin, kırılganlıkların ve dışlanmanın azaltılması ile sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun azaltılması konularında ilerleme kaydedilebilir. Özellikle, pek çoğu hâlâ küresel mali krizin etkilerini atlatmaya çalışan, gelişmekte olan Avrupa ve Orta Asya ekonomileri için bu durum geçerli” dedi.

Genel anlamda bölge, İnsani Gelişme Endeksi (İGE) sıralamalarında, gelişmekte olan bölgeler arasında Latin Amerika ve Karayipler’den sonra ikinci sırada geliyor. Bölge, ortalama yaşam beklentisi ve ortalama öğrenim görme kategorilerinde dünya ortalamalarının üzerine çıkıyor, fakat kişi başına düşen gayri safi milli gelir konusunda biraz geride kalıyor. Bölgede en yüksek İGE değerlerini Karadağ ve Beyaz Rusya (sırasıyla 51. ve 53. oldular) gösterirken, en düşük İGE değerlerine de Kırgız Cumhuriyeti (125. sırada) ve Tacikistan (133. sırada) sahip oldu.   

Diğer gelişmekte olan bölgelerle karşılaştırıldığında, Avrupa ve Orta Asya bölgesi, eşitsizliğe uyarlanmış insani gelişme değerleri hesaplamalarında ortalamanın altında bir düşüş kaydederek eşitsizlik sıralamalarında olumlu anlamda ön plana çıktı. Gini katsayısına göre hesaplama yapıldığında, Ukrayna en düşük gelir eşitsizliği değerine sahipken Makedonya Cumhuriyeti en yüksek gelir eşitsizliği değerini kaydetti.

2014 İnsani Gelişme Raporu, etkisi ve kökeni bakımından giderek daha küresel hâle gelen kırılganlıklara karşı dayanıklılık oluşturmak için politika hedefi olarak tam istihdama bağlılık, temel sosyal hizmetlere herkesin erişiminin sağlanması, güçlendirilmiş sosyal güvenlik ve daha iyi bir küresel işbirliği çağrısında bulunuyor. Rapor, küresel kalkınma açısından oldukça önemli bir zamanda yayımlanıyor, çünkü dikkatler, 2015 sonrası yeni kalkınma gündeminin oluşturulmasına yönelmiş durumda.

*   *   *

RAPOR HAKKINDA: İnsani Gelişme Raporu, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın editoryal açıdan bağımsız bir yayınıdır. 2014 İnsani Gelişme Raporu’nu ve göstergelerle ilgili ek referans malzemelerini ücretsiz olarak indirmek için, lütfen http://hdr.undp.org adresini ziyaret ediniz.

Bütün basın paketine şu adresten ulaşabilirsiniz: http://hdr.undp.org/en/2014-report/press

*   *   *

UNDP krizle başa çıkabilecek ve herkes için yaşam kalitesini artıracak türde bir büyüme başlatıp sürdürülmesini sağlayacak uluslar yaratılmasına yardımcı olmak için toplumun her kesiminden insanla işbirliği kurar. 177 ülkede ve bölgede, yaşam şartlarını geliştirmek ve dayanıklı uluslar yaratmak için küresel bir bakış açısı ve yerel açılımlar sunuyoruz.

İletişim Bilgileri

UNDP Merkez

Anna Ortubia
İletişim Uzmanı

anna.ortubia@undp.org
+1 212 906 5964

Joyce de Pina
İletişim Uzmanı

joyce.depina@undp.org
+1 212 906 5698

Diğer UNDP ofislerine ulaşmak için, lütfen adresi ziyaret ediniz: http://hdr.undp.org/en/2014-report/media

UNDP Dünyada

Buradasınız UNDP Türkiye 
Git UNDP Global