Sürdürülebilir turizm Türkiye’de kadınlar ve yerel kalkınma için yeni fırsatlar sağlıyor

47 yaşındaki Asiye Kürklü, hayatının büyük bir bölümünü evli ve iki çocuklu bir anne olarak geçirdi. El işi ürünler yapıp bu ürünleri satsa da ailesinin geçimini sağlayan kocasıydı. Kendi kendine yeten bir kadın olmak ve çalışmak istediği için 2010 yılında köyündeki bir kadın derneğine katıldı.

Asiye’nin ikamet ettiği 1.200 nüfuslu küçük ve büyüleyici tarihi Misi köyü, Türkiye’nin dördüncü büyük ili olan Bursa ve çevresinden keyifli bir hafta sonu geçirmek isteyen turistleri ağırlayan önemli bir destinasyon.  

Asiye ve arkadaşları köylerinin bu potansiyelinden yararlanmanın önemli olduğunu düşünerek 2010 yılında Nilüfer Misi Köyü Kadınları Kültür ve Yardımlaşma Derneği’ni kurdu.

Belediyenin desteğiyle geleneksel yemeklerin sunulduğu bir restoran açtılar. Misi köyünden 45’ten fazla kadın bir araya geldi, dönüşümlü olarak çalışıp birlikte restoranlarını işletmeye başladılar.

Asiye şöyle diyor: “Bir şeyleri başarabildiğimizi görmek istedik. Daha önce hiçbirimiz çalışmamıştı. Evlendik, çocuklarımız oldu ve onları büyüttük. Şimdi, çocuklarımız büyüdü ve kendimizi bir belirsizlik içinde bulduk. Bir şeyler üretmek istedik. Küçük bir işletmeyle başladık. Sonuç olarak, başarılı olabileceğimizi gördük ve bunu bir adım ileriye taşımak istedik.”

Öne çıkanlar

  • • Bu projelere dâhil olan kadınların becerilerini ve yetkinliklerini geliştirmeleri için Fon kapsamında pek çok eğitim verildi. Sonuç olarak, bu eğitimlerle daha çok donanım kazanan kadınlar sürdürülebilir turizm girişimlerinde istihdam ediliyor, bölgelerindeki iş olanaklarından daha çok faydalanıyor ve kendi işlerini kuruyor.
  • • Gelecek Turizmde Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu, 2014 yılında Türkiye genelinde kadınların liderliğini yaptığı üç sürdürülebilir turizm girişimine destek verdi.

Bu noktada Asiye ve arkadaşları, Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNDP Türkiye ve Anadolu Efes girişimi olan Gelecek Turizmde- Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu’nu keşfetti.

Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu, Türkiye genelinde sürdürülebilir kalkınma girişimleri geliştiren pek çok yerel kalkınma aktörünü destekledi.

Asiye ve arkadaşları ‘yüzde 100 Misia’ projesiyle Gelecek Turizmde – Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu’nun 2014 yılında destek verdiği ilk üç projeden biri oldu. Seferihisar’dan ‘Seferihisar’ın Geleneksel Mutfağı’ projesi ve Mardin’den ‘Mardin’de Kadın Liderliğinde Sürdürülebilir Turizm Girişimlerinin Yaratılması’ projesi de desteklenen diğer projelerdi.

Yerel sivil toplum örgütleri, bu projelerin uygulayıcı ortakları ve Gelecek Turizmde - Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu, bu sivil toplum örgütlerine gerekli rehberliği, araçları ve kaynakları sağlıyor.

Fon, aynı zamanda Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ile uyumlu olarak turizm ürünlerinin çeşitlendirilmesi, turizmin 12 aya yayılması ve alternatif turizm mecralarının oluşturulması gibi alanları da destekliyor.

Geleneksel üretim yöntemlerinin de canlandırıldığı fon kapsamında desteklenen projelerde doğal, tarihi ve kültürel alanlarda sürdürülebilirlik hassasiyetle gözetiliyor ve eğitimlerde bu konuya vurgu yapılıyor.

Aynı şekilde proje etkilerinin ve yörede yaşayan bireylere ve toplum hayatına faydalarının sürdürülebilirliği de yakından izleniyor.

İpek böcekçiliği zanaatini yeniden canlandırmak

Misi’nin kadın derneğinin kurucularından biri olan 50 yaşındaki Nagihan Dülger, yüzde 100 Misia projesiyle iki şeyi bir araya getirmek istediklerini söylüyor: Misi’de ipekböcekçiliği zanaatını yeniden canlandırmak ve geleneksel yemeklerini sundukları restoranlarını geliştirerek sürdürülebilir turizm yoluyla Misili kadınlar için sürdürülebilir gelir kaynaklarını çeşitlendirmek.

Misili kadınların bu amaçlarına ulaşması için, Gelecek Turizmde birçok konuda eğitim verdi ve proje yönetimi ve iletişim çalışmaları konusunda danışmanlık desteği sağladı.

Nagihan,“Gelecek Turizmde Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu, belediye tarafından bize tahsis edilen iki geleneksel Misi evine malzeme almamıza da yardımcı oldu. Evlerden birine İpek Evi diyoruz. İpek Evi’nde ipek böceği yetiştireceğiz, dokuyacağız ve sonuçta niş ipek ürünler üretiyoruz. Bu evi ürünlerimizi sattığımız mağaza olarak da kullanıyoruz. İkinci evimiz ise geleneksel bir Misi evi olan Koza Evi. Koza Evi’nde geleneksel yemeklerimizi köyümüze gelen turistlere daha büyük bir kapasite ile servis ediyoruz” dedi.

Şu anda hem İpek Evi’nde hem de Koza Evi’nde çalışan 46 kadın var. İki ev de Eylül 2014’den beri tam kapasite ile çalışıyor.

Geleneksel tatlara çevrimiçinde ulaşılıyor

Küresel olarak yavaş şehirlerden biri olarak bilinen Seferihisar’da yaşayan kadınların ürettiği geleneksel tatlar ve ürünler, Gelecek Turizmde’nin desteğiyle ‘Seferihisar’ın Geleneksel Mutfağı’ adıyla markalaştı.

Proje kadın tarım kooperatifi olan 75 üyeli Hıdırlık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından uygulandı.

Gelecek Turizmde Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu’na başvurmadan önce, kooperatif üyesi kadınlar evlerinde ürettikleri ürünleri seferipazar.com internet sitesi üzerinden satıyorlardı. Bu işi bir adım daha ileriye taşımak istediklerinde Sürdürülebilir Turizm Destek Fonu’na başvurdular.

Kooperatif Başkanı Neptün Soyer, bu fonun Seferihisarlı kadınlar olarak yaptıklarını ilerletmelerine nasıl destek olduğunu şöyle anlatıyor: “Seferihisar Belediyesi tarafından kooperatife tahsis edilen eski bir ev vardı ve hibe sayesinde bu evi restore ettik. Şimdi, kadınların bir araya geldiği ve kendi işlerini geliştirdiği bir mutfağımız var.”

Kooperatifin üyelerinden biri olan Fatma Berrin Karabulut, projeye neden dâhil olduğunu anlatıyor:

“İki oğlum var benim. Oğlumun bir sözü ile başladım bu işe ben. Mevsimi geldiğinde mis gibi tarhana kokuyordu bizim evimiz. Bir gün oğlum ‘Anne sana bir şey olursa bizim evimizde kimse tarhana yapmayacak, artık o tarhana kokusu olmayacak’ deyince dedim ki; evet bunu başkalarına da öğretmek lazım. Bu proje bizim önümüze çıkınca bizim için çok büyük bir artı oldu. Aşçılık ve yemek pişirme sanatına dair birçok konuda eğitim aldık ve bu yaptığımız işte daha da profesyonel olmamız için bir şanstı.”

Verilen eğitimlerin yanı sıra Gelecek Turizmde, çevrimiçi platformlarda ve pazardaki satışlarını artırabilmeleri için Seferihisarlı kadınlara marka uzmanlığı sağladı.

Seferihisarlı kadınlar artık her Pazar günü turistler, yemek pişirmeye istekli ve Seferihisar’ın geleneksel tatlarını hazırlamaya hevesli herkes için atölyeler düzenliyorlar.

Kadınların liderliğinde sürdürülebilir turizm girişimleri yaratıldı

Mardinli kadınlar kendi iş fırsatlarını kendileri yaratıyor.

Kadınlar Gelecek Turizmde’den aldıkları destek ile Mardin’in tarihi merkezindeki eski bir evi restore ettiler ve bu eski evi bir misafirevine dönüştürerek sürdürülebilir turizm konusunda örnek bir kadın girişimi gerçekleştirdiler. Misafirevinin ismini de İpekyolu Misafirevi koydular.

Projeye dâhil olan Mardinli kadınlardan Berna Yağcı, “Bu projeyle, otel yönetimi ile ilgili profesyonel bir deneyim kazandık. A’dan Z’ye her şeyi öğrendik. Mesela misafirevinin ön muhasebesine dair belirli bir sistem oluşturduk. Kendi tanıtımımız ve misafirlerimizin bize ulaşması için oldukça önemli olan internet sitemizi oluşturduk. Menülerimizi hazırlıyoruz. Bunlar, projenin sürdürülebilirliği için ulaşmak istediğimiz şeyler” diyor.

Proje, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı tarafından uygulanan proje kapsamında 50 kadın ve genç turizm alanında uzmanlık kazanmak için özel alanlarda meslek eğitimleri aldı.

İpekyolu Misafirevi şimdi 13 kadın için sürdürülebilir geçim kaynağı sağlıyor.

UNDP Dünyada

Buradasınız UNDP Türkiye 
Git UNDP Global