Tarıma Destek, İnsana Destek

UNDP-TR-AKADP-SERA

 

Kars ve çevresi Türkiye’de hayvancılığı ve sert topografya, yüksek rakım, uzun ve sert kışlar, kısa üretim sezonları ile bilinen bir yöre. Türkiye’de besi hayvanın büyük kısmı bu bölgeden geliyor. Peki Kars’ta sadece hayvancılık mı yapılabiliyor ya da Kars ve çevresi bu zorlu ekolojik şartlara teslim mi olacak. Kars ortalama 1.600 m rakımı nedeniyle her ürünün rahat yetişmediği bir bölge ancak küçük dokunuşlar bölgenin gerçek potansiyelini ortaya çıkartmaya yetiyor.

Bölge halkı topraklarının büyük kısmını hayvan yemi olabilecek ürünlerin yetiştirilmesi için kullanıyor. Bahçecilik ve seracılık ise etrafta göremeyeceğiniz kadar az. Ancak durum son 3 senede hızla değişti. Şu an Kars Kağızman çevresinde tahmin edebileceğinizden çok daha fazla sera ve bahçe var. Bu değişimin nedeni ise bölge için çok önemli bir proje olan AKADP.

Habib bunun güzel örneklerinden biri. Habib ve babası Kars’ın Kağızman ilçesinde tarım yapıyorlar. Habib projeyi bir arkadaşından duyduğunu söylüyor. Bundan 2 sene önce toprağına bir sera inşa ettirmek isteyen Habib projeye başvuruyor. Eş finansman olarak işleyen proje kapsamında ilk sera inşa ediliyor.

“Normalde yılda bir ürün alırken sadece bu seradan yılda 5 kere ürün alabilmeye başladım. Bu bizim için mucize gibi bir şey.”

Habib takip eden yıllarda tam 3 sera daha inşa ettiriyor. Şu an Habib’in bahçesi Kağızman’ın örnek bahçelerinden. İnsanlar oldukça basit ve etkili bu tarım tekniğinin ellerindeki potansiyeli nasıl ortaya çıkarttığını görmek için burayı ziyaret ediyor.

Habib’i ve ailesinin hayatını 2 sene içerisinde değiştiren bu proje nedir bir de buna bakalım. AKADP, Ardahan-Kars-Artvin Kalkınma Projesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından UNDP işbirliği ile yürütülen ve Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) tarafından finanse edilen bir proje. AKADP’ın genel amacı; Ardahan, Kars ve Artvin illerinde kırsal yoksulluğun azaltılması kapsamında küçük üretici ve tarım dışı işletme yatırımları, kırsal altyapı yatırımları yapmak ve kurumsal güçlendirme çalışmalarına destek olmak.

Bölgede UNDP adına çalışan uzmanlar bu amacın gerçekleştirilmesinde büyük paya sahip. Bu uzmanlardan biri de Mahmut Sevgi. Mahmut projenin başından beri bölgede kırsal yoksulluğun azaltılması amacı ile tarımsal faaliyetler gerçekleştiriyor.

Bu faaliyetlerin arasında Artvin ve Kağızman’da eş finansman desteği ile bahçe ve seralar inşa edildi. Ancak bu faaliyetlerin yararına bölge halkını ikna etmek kolay olmadı.

“İlk başta büyük sıkıntı çektik, bölgedeki çiftçilere sera ve bahçelerin nasıl işlediğini göstermek adına örnek alanlar oluşturmamız gerekti, tarımsal anlamda tekniğine uygun bir bahçe nasıl olur gösterdik.”

Bölge halkının projeye olan ilgisi ise son bir senede oldukça arttı. Bugüne kadar 12 dekar Artvin’de ve 4 dekar Kars’ta olmak üzere 152 üretici için sera kuruldu. Bu seraların metrekaresinde ortalama 25 kilo sebze üretilebiliyor.

Kars yöresinde birey beslenmesi genel olarak et ve tahıla dayanıyor. Bölgede sebze meyve tüketimi ise oldukça az. Buna yönelik finansman olarak ufak çaplı ancak etki olarak çok büyük başka işler de yapıldı. Üretici için kurulan seraların yanında tamamen kadınlara yönelik, aile beslenmesine katkı amacıyla 48 metrekarelik 127 bahçe kuruldu ve kadınlara buralarda eğitim verildi.

“Bu ufak çaplı bahçeler sayesinde bölge insanının beslenmesi çeşitlendi, sebze meyveler günlük besinlerin arasına girdi. Bu tek başına bile bölgenin potansiyelinin ortaya çıkması anlamında büyük bir adım.”

Proje aynı zamanda bölgenin en önemli geçim kaynağı olan hayvancılık alt yapısını desteklemek amacıyla yayla yolları ve hayvan içme suyu altyapısı inşa ederken 1031 çiftçiye de yem bitkileri tohumu dağıtarak toplamda 10 bin dekar yem bitkisi desteği verdi. Bu rakamlar üreticiler arasında değiş tokuş yoluyla son 3 senede katlanarak arttı. Projenin yaptığı birçok şeyi ise rakamlarla görmek mümkün değil. Köylerde yapılan tarımsal üretim örnekleri üreticiler tarafından kopyalanarak genel geçer uygulama haline geliyor. Bunların istatistiklerini tutmak mümkün olmasa da bölgeye olan olumlu etkisi açıkça görülüyor.

Projenin başından itibaren kapama meyve bahçesi ve örtü alt sebze yetiştiriciliğinde, bölgedeki çiftçilere 6 milyon 306 bin Türk lirası destek verildi. Özellikle bahçelerin de işlevsel hale gelmesiyle bölge ülke ekonomisine her sene bu harcanan paranın 4 katı kadar katkı sağlaması bekleniyor.

Hayvancılık ve tarım konusunda sadece maddi destek ve altyapı çalışmaları yapılmıyor. Proje ayrıca insana da yatırım yapıyor; seçilen üreticileri Türkiye’nin farklı bölgelerine göndererek eğitim almaları sağlanıyor.

 

Proje ile ilgili daha fazla bilgi için Proje Sayfası'nı sitesini ziyaret edebilirsiniz. https://goo.gl/3S5MhG

UNDP Dünyada

Buradasınız UNDP Türkiye 
Git UNDP Global