Türkiye Tarafından Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) Kapsamında Sunulacak İlk İki Yıllık Raporun (FBR) Hazırlanmasına Destek Projesi

Proje ne hakkında?

The objective of the project is to assist the Republic of Turkey in implementation of obligations under UNFCCC by preparation of FBR. The Project also aims to cover the gaps that are identified during the UNFCCC In-Country Review of the National Communication, to initiate the preparation of mitigation action concepts and enhance national capacities in Measurement, Reporting and Verification (MRV) and sectoral assessments.

Mevcut durum nedir?

Türkiye, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) üyesi olması dolayısı ile gelişmiş ülkelerle birlikte BMİDÇS’nin hem Ek-I hem de Ek-II listelerinde yer almıştır. Sözleşmenin amacını ve genel prensiplerini desteklemekle birlikte, haksız konumundan dolayı BMİDÇS’ye taraf olmayan Türkiye, bu konumunu değiştirmek üzere uzun süre mücadele vermiştir. 2001 yılında Marakeş’te yapılan 7. Taraflar Konferansı’nda alınan, “Türkiye’nin isminin Ek-II’den silineceği ve özel şartları tanınarak diğer EK-I ülkelerinden farklı bir konumda Ek-I’de yer alacağı” yönündeki kararın ardından Türkiye 24 Mayıs 2004 tarihinde BMİDÇS’ye taraf olmuştur. Ek I ülkesi olarak, Türkiye Taraflar Konferansı’na Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin ulusal raporlar (Ulusal Bildirimler, Ulusal Envanter Raporları ve İki Yıllık Raporlar) sunmakla yükümlüdür. BMİDÇS taahhütleri çerçevesinde, Türkiye ilk resmi belge olarak Birinci Ulusal Bildirimi’ni 2007 yılında sunmuştur. Türkiye Hükümeti 5 Şubat 2009 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ile Kyoto Protokolü’nü onaylamış ve Protokol resmi olarak 26 Ağustos 2009 tarihinde kabul edilmiştir. Türkiye, Kyoto Protokolü altında Ek B dışı ülke statüsünde olup, Kyoto Protokolü’nün Birinci (2008-2012) ve İkinci (2013-2020) Taahhüt Dönemlerinde sera gazı azaltım ya da sınırlama taahhüdü bulunmamaktadır. BMİDÇS taahhütleri çerçevesinde, Türkiye Beşinci Ulusal Bildirimini 2013 yılında sunmuştur.

Türkiye’nin Ulusal İklim Değişikliği Stratejisi, T.C. Başbakanlık Yüksek Planlama Kurulu tarafından 3 Mayıs 2010 tarihinde iklim değişikliği ile mücadelede bir yol haritası olarak onaylanmıştır. Ulusal İklim Değişikliği Stratejisi’nin uygulanmasını temin etmek amacıyla, sera gazı kontrolü ve iklim değişikliğine uyum konusunda stratejik ilkeler ve hedefleri içeren Ulusal İklim Değişikliği Eylem Planı 2011-2023 dönemi için hazırlanmıştır. İklim değişikliğine karşı gösterilen mücadele kapsamında Türkiye’nin temel amacı, insanoğlunun ortak endişesi olan iklim değişikliğini önleme konusunda küresel çapta gösterilmekte olan çabalarda, uluslararası taraflar ile işbirliği içinde ve objektif ve bilimsel kanıtlar ışığında, sürdürülebilir kalkınma politikaları gereğince ve ‘ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar’ ilkesi ve Türkiye’nin özel şartları çerçevesinde  rol almaktır. BMİDÇS’ye taraf bir ülke olarak, Türkiye sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişkliği etkilerine uyumun sağlanmasına yönelik önlem ve politikaların yürütülmesine önem atfetmektedir. Türkiye 2020 sonrası iklim değişikliği rejimine yapıcı ve anlamlı bir şekilde katkı sağlamayı taahhüt etmektedir, ancak Türkiye’nin küresel çabalara sağlayacağı katkısını güçlendirmek için finansman ve teknoloji desteğine ihtiyacı bulunmaktadır.

BMİDÇS 2/CP.17 sayılı kararının maddeleri doğrultusunda, Gelişmiş Ülke Tarafları’ndan İki Yıllık Raporlarını, Ulusal Bildirime ek olarak ya da ayrı bir rapor halinde Sekreterya’ya sunmaları istenmiştir. BMİDÇS 19/CP.18 sayılı kararı kapsamında, BMİDÇS 2/CP.17 sayılı kararı doğrultusunda, Gelişmiş Ülke Taraflarının İki Yıllık Raporların hazırlanmasında ilgili kılavuzu kullanmaları ve kılavuzda istenen tüm bilgileri raporlarında sağlamaları istenmiştir. Ayrıca, “Gelişmiş Ülke Taraflarına yönelik BMİDÇS İki Yıllık Raporlama Kılavuzu” bağlamında Ortak Tablo Formatı (CTF) kabul edilmiştir.  

İki Yıllık Rapor’un temel amacı:

§  Mevcut raporlama ve gözden geçirme kılavuzları, süreçleri ve deneyimlerine dayanarak, BMİDÇS’nin Ek-I’inde bulunan Tarafların emisyon azaltımlarına ilişkin kaydetmiş oldukları ilerlemeyi ve BMİDÇS’nin Ek-I’inde bulunmayan Taraflara (Ek I-dışı Taraflar) sağladıkları   finansman, teknoloji ve kapasite-geliştirme desteği ile ilgili raporlama kapasitelerinin güçlendirilmesi

§  Gelişmiş ülke Taraflarınca sunulan bilgilerin tutarlı, şeffaf, karşılaştırılabilir, doğru ve eksiksiz olmasının sağlanması

§  Sayısallaştırılmış emisyon azaltım hedeflerine ulaşma konusunda gösterilen ilerleme ile ilgili olarak emisyonlar ve emisyon azaltımlarına ilişkin uluslararası değerlendirmelerin kolaylaştırılması

§  BMİDÇS’nin Ek-I’inde bulunan Tarafların önlemlerin ekonomik ve sosyal sonuçlarına ilişkin bilgiyi sunmalarının kolaylaştırılması.

İki Yıllık Rapor bağlamında, Sözleşmenin Ek I’inde bulunan tarafların Sözleşme’ye rapor etmesi istenen konular aşağıda sunulmaktadır:

  • Sera gazı emisyonu ve trendlerine ilişkin bilgi
  • Sayısallaştırılmış emisyon azaltım hedefi
  • Sayısallaştırılmış emisyon azaltım hedefine yönelik ilerleme: azaltım eylemleri ve etkilerine ilişkin bilgi
  • ‘Önlemler gözetilen’ (‘with measures’), ‘önlemler gözetilmeyen’ (‘without measures’) ve ‘ilâve önlemler gözetilen’ (‘with additional measures’) senaryolar kapsamında projeksiyonlar
  • Gelişmekte olan ülkelere sağlanan finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme desteklerine ilişkin bilgi

Misyonumuz nedir?



Projenin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti’ne BMİDÇS uyarınca yükümlülüklerin uygulanmasına İlk İki Yıllık Rapor’un hazırlanması aracılığıyla destek sağlanmasıdır.

Nasıl çalışıyoruz?

Proje Türkiye’nin İlk İki Yıllık Raporunu aşağıdaki çıktılara ulaşarak hazırlayacaktır:

  1. Ulusal şartlar gözden geçirildi ve güncellendi, Ulusal Bildirimler ve İki Yıllık Raporların hazırlanmasına ilişkin kurumsal düzenlemeler ve destek düzeyi, İki Yıllık Raporun hazırlanmasına olanak vermek amacıyla tanımlandı.
  2. 2012 Ulusal Sera Gazı Envanteri gözden geçirildi ve İki Yıllık Rapor gereklilikleri doğrultusunda ayrıntılandırıldı.
  3. İlgili metodoloji ve varsayımlar dahil olmak üzere azaltım eylemleri ve etkilerinin yanı sıra uygulamada kaydedilen ilerleme kılavuzlara göre tanımlandı.
  4. Finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme ihtiyaçları ve bu alanlarda alınan destek tanımlandı.
  5. Ulusal İzleme, Raporlama ve Doğrulama (MRV) düzenlemeleri desteklendi.
  6. Bilgiler tablo formatında derlendi, birleştirildi ve İlk İki Yıllık Rapor’un basımı gerçekleştirildi.
  7. İzleme, raporlama ve finansal denetime yönelikler hazırlıklar tamamlandı.

Bunlara ek olarak toplumda farkındalık yaratma faaliyetleri ve paydaşlarla müzakereler, uygulamanın genel gidişatının çapraz kesitinde yer alacaktır. Böylelikle İlk İki Yıllık Rapor’un hazırlanmasının, Türkiye için BMİDÇS’nin raporlama gerekliliklerine ilişkin genel farkındalığı ve bilgiyi arttırmasına, ayrıca bu gerekliliklerin ulusal planlama ve politika yapma sürecinde hesaba katılmasına yardımcı olması beklenmektedir. Proje, aynı zamanda BMİDÇS Beşinci Ulusal Bildirim Yurtiçi Değerlendirme çalışması sırasında tanımlanan eksiklikleri kapsayacaktır.

Türkiye nasıl faydalanıyor?

İlk İki Yıllık Rapor’un hazırlanması, İki Yıllık Rapor kılavuzlarına uyumlu bir şekilde teknik raporlama için ulusal kapasitelerin güçlendirilmesini, pek çok  Ulusal Programlara Uygun Azaltım Faaliyeti (NAMA) hazırlıklarına başlanmasını ve izleme, raporlama, doğrulama (MRV) ve sektörel değerlendirme alanlarında ulusal kapasitenin gelişmesini sağlayacaktır.

Şimdiye kadar ne başardık?

  • Açılış Toplantısı düzenlendi
  • Başlangıç Çalıştayı düzenlendi
  • İlk Yönlendirme Komitesi Toplantısı düzenlendi
  • Bütün paydaşlarla danışma toplantıları gerçekleştirildi
  • Proje Dökümanı gözden geçirildi
  • Başlangıç Raporu hazırlandı ve Yönlendirme Komite üyeleri tarafından onaylandı
  • İki Yıllık Raporlama için elektronik portal hazırlandı
  • Niyet Edilen Ulusal  Olarak Belirlenmiş Katkının (INDC) hazırlanmasına yönelik kurumsal düzenlemelerin güçlendirilmesi ve farkındalığın arttırılması bağlamında Uluslararası İklim Değişikliği Müzakereleri ve INDC Toplantısı aracılığıyla destek sağlandı
  • Uluslararası finansal kaynaklara sunulmak üzere proje tekliflerinin hazırlanmasına destek sağlandı
  • Ulusal şartlar ve Ulusal Bildirimler ve İki Yıllık Raporların hazırlamasına ilişkin kurumsal düzenlemeler tanımlandı
  • Veri toplama süreçleri, kurumsal koordinasyon ve işbirliği ve envanterlerin raporlanaması ve kalitesinin  iyileştirilmesine yönelik tavsiye listesi oluşturuldu
  • 2013 Ulusal Sera Gazı Envanteri gözden geçirildi ve BR ihtiyaçları doğrultusunda düzenlendi
  • İklim değişikliği alanında finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme ihtiyaçları ve zorlukları ve ayrıca iklim değişikliğine yönelik kullanılan uluslararası ve ulusal kaynaklar ve etkileri üzerine bir çalışma katılımcı bir yaklaşımla yürütüldü
  • İki taraflı ve çok taraflı kaynaklar aracılığıyla faydalanılan ve sağlanan iklim değişikliği alanında  finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme desteği tanımlandı 
  • Blgiler derlendi, tablo formatında birleştirildi ve Türkiye’nin Birinci ve İkinci İki Yıllık Raporu yayınlandı
  • Türkiye’nin Birinci ve İkinci İki Yıllık Raporu BMİDÇS Sekretaryası’na Ocak 2016 itibariyle sunuldu
  • Türkiye Delegasyonuna Paris İklim Değişikliği Konferansı, BMİDÇS 21. taraflar Konferansı (CoP21) süresince teknik ve lojistik destek sağlandı

UNDP Dünyada

Buradasınız UNDP Türkiye 
Git UNDP Global