6 Anne sağlığını iyileştirmek

Dünyada son durum


Anne ölüm oranı 1990 ve 2013 yılları arasında yüzde 45 düştü; ancak bu düşüş hala Binyıl Kalkınma Hedefleri için yeterli değil. Hedef, 2015'e kadar anne ölümü oranını dörtte üç azaltmak.

Anne ölümlerinin çoğu engellenebilir. Günümüzde komplikasyonların tedavi edilmesi ve önlenmesi için yeterli sağlık hizmetleri çözümleri bulunuyor. Aile planlaması ve özellikle kırılgan toplumlarda üreme sağlığı ile ilgili bilgi ve hizmetlere erişimin sağlanmasını da içeren yetkin doğum öncesi bakım ve etkili müdahalelere herkesin erişimi için ortak bir çaba sarf edilmelidir. 

Etkili korunma metotlarının kullanılmasında artışı sağlamak, her bebeğin yetkili bir sağlık görevlisinin desteğiyle dünyaya geldiğinden emin olmak ve anne sağlık hizmetlerine erişimi sağlamak annelerin hastalık ve ölüm oranını azaltmak için kritik stratejilerdir. Hamilelik sırasında verilen sağlık hizmetleri, hamilelik boyunca ve doğum sırasında ortaya çıkabilecek komplikasyonların engellenmesini, tespit edilmesini ya da öngörülmesini sağlayabilir. Bu alanlarda büyük gelişmeler olsa da hala kentsel ve kırsal alanlar arasında bütük farklılıklar bulunuyor.

Türkiye'de son durum


Fotoğraf: Canan Doğanlar

Türkiye’de her yüz bin canlı doğumda anne ölüm oranı, 2006 yılında yüzde 28.5 iken 2011 yılında bu oran yüzde 15.5 oldu. 

Türkiye’de anne ölümlerinin çoğunluğu doğum sırasında gerçekleşiyor. Gerçekte tüm anne ölümlerinin yarısı doğum sırasında ve dörtte biri doğum sonrası dönemde gerçekleşiyor.

Türkiye’de anne ölümlerini arttıran tıbbi sebepler arasında yüksek doğurganlık, doğum öncesi yetersiz bakım ve beslenme, sağlık hizmetlerinin yetersiz kullanımı ve kadınların düşük statüsü geliyor.

1.28 yıl
sonra
BKH için süremiz doluyor

1990 2015
Öne çıkanlar
  • Doğu Asya, Kuzey Afrika ve Güney Asya’da anne ölüm oranları üçte iki oranında azaldı.
  • Hamilelik esnasında tavsiye edilen minimum 4 kontrolü, gelişmekte olan bölgelerdeki kadınların yalnızca yarısı yapabiliyor.
  • Dünyada yaklaşık 140 milyon kadın, hamileliklerini ertelemek istediklerini ya da hamile kalmak istemediğini belirtmesine rağmen doğum kontrol yöntemlerini kullanmıyor.

Kaynak: 2013 Binyıl Kalkınma Hedefleri raporu

BKH 5 için hedefler
  1. Anne ölüm oranının dörtte üç azaltılması
    • Anne ölümlerinin çoğu önlenebilir
    • Doğum yapmak özellikle Güney Asya ve Sahra altı Afrika bölgelerinde çok riskli, bu bölgelerde pek çok kadın yeterli bakım olmadan doğum yapıyor
    • Hamilelik sırasında yeterli bakımın kentte ve kırda gösterdiği farklılık azaldı
  2. Üreme sağlığı hizmetlerine herkesin erişimini sağlamak. Aile planlamasındaki yetersiz maddi kaynaklar kadınların üreme sağlığı hizmetlerine erişimi engelleyen en önemli unsurlardan
    • Pek çok kadın doğum öncesi bakım hizmeti alıyor
    • Hamilelik sırasında bakımda görülen eşitsizlikler çok çarpıcı
    • Kırsal kesimlerde her üç kadından yalnızca biri bakım hizmeti alabiliyor
    • Genç yaşta anne olan kızların sayısı gittikçe artıyor ve bu da genç yaşta anne olan kişilerde riski artırıyor
    • Yoksulluğun ve yetersiz eğitimin olduğu toplumlarda genç yaşta anne olan kız çocuklarının yaşı artıyor
    • Doğum kontrol yöntemleri kadınlar tarafından giderek daha az kullanılıyor ve kadın doğum yöntemlerinin kullanımı yoksul ve eğitimsiz kadınlar arasında daha az