6 Cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesi

Dünyada son durum


2012'de tüm gelişmekte olan ülkeler ilköğretimde cinsiyet eşitliğinin sağlanması hedefine ulaştı ya da bu hedefe çok yaklaştı.

Kadınların tarım dışı sektörlerde ücretli istihdama erişimi son 20 yılda yavaş bir şekilde artış gösterdi. Artış eşit olmasa da tüm bölgelerde kadınların istihdamdaki oranı 1990'da yüzde 35 iken 2012'de küresel olarak yüzde 40'a yükseldi.

Ocak 2014’te parlamentolarda kadın milletvekili oranı yüzde 21,8 oldu. Geçen yıl bu oran yüzde 20,3’tü.

Hükümetlerin yönetim kademesinde bakan olarak yer alan kadınların oranı 2008'de yüzde 16,1 iken 2014'de yüzde 17,2 oldu.

2012'den beri dünyada devlet başkanı ya da hükümet başkanı olan kadınların sayısı 19'dan 18'e inerek az da olsa bir düşüş gösterdi.


Türkiye'de son durum


Fotoğraf: Murat Özcan

Türkiye, ilköğretimde cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırma hedefine ulaşmış olsa da, cinsiyet ayrımı hala üzerinde durulması gereken bir sorun.

Ülkede orta öğretime devam etmeyen kızların oluşturduğu pay çok büyük. Türkiye’de 1990 yılından beri genel okur-yazarlık oranlarında önemli bir artış gözlense de 2011 yılında erkeklerde okur-yazar olmayan oranı yüzde 1.7 iken, kadınlarda bu oran yüzde 7.8 oldu. Türkiye'de, meclisteki kadın milletvekillerinin oranı 1991 yılında yüzde 1.3 iken 2013 yılında bu oran yüzde 14.41 oldu (Kaynak: TÜİK verileri).

Fakat bu sayı 550 üyelik bir meclis için hala çok düşük. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu verilerine göre, seçilmiş 51 ülke arasında yüzde 44.7 oranıyla İsveç en çok kadın vekil oranına sahipken Türkiye bu sıralamada 43. oldu.

1.36 yıl
sonra
BKH için süremiz doluyor

1990 2015
Öne çıkanlar
  • İlköğretimde cinsiyet eşitliği hedefine neredeyse ulaşıldı. Fakat, 130 ülkenin yalnızca 2’sinde eğitimde cinsiyet eşitliği tüm seviyelerde sağlandı.
  • Dünyada, tarım dışı sektörlerdeki her 100  işten yalnızca 40’ında kadınlar çalışıyor.
  • 31 Ocak 2013 tarihi itibariyle, ulusal parlamentolardaki kadın milletvekili oranı dünyada yüzde 20’nin yalnızca biraz üstünde.

Kaynak: 2013 Binyıl Kalkınma Hedefleri raporu

BKH 3 için hedefler
  1. İlköğretim ve orta öğretimde kız-erkek öğrenci dengesizliğinin tercihen 2005 yılına kadar ve eğitimin her düzeyinde 2015 yılına kadar giderilmesi
    • İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimde kızların erkeklere oranı
    • Kadınların tarım dışı sektörlerde maaşlı çalışma oranı
    • Ulusal Parlementoda Kadınların Sahip Olduğu Koltuk Oranı