6 Aşırı yoksulluğu ve açlığı ortadan kaldırmak

Dünyada son durum

binyıl kalkınma hedefi 1

Binyıl Kalkınma Hedeflerinden biri olan “Aşırı yoksulluk çeken nüfusun yarı yarıya azaltılması” amacına 2015 hedef yılından 5 yıl önce ulaşıldı.

1990'da 1,9 milyar olan aşırı yoksulluk içinde yaşayanların sayısı, 2010'da 1,2 milyara düştü.

Dünya Bankası'nın tahminlerine göre, Sahraaltı Afrika'nın 2015'e kadar yoksulluğu azaltma hedefine ulaşması muhtemel değil.

Günde 1.25 ABD Doları ile hayatını sürdüren insanların çoğu Güney Asya ve Sahraaltı Afrika bölgelerinde yaşıyor. Nijerya (yüzde 9), Bangladeş (yüzde 5) ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti (yüzde 5) bu iki bölgeyi takip ediyor. 2010 yılında, yoksulluk sınırındaki insanların neredeyse üçte ikisi bu beş ülkede yaşıyordu. 

2013’te gelişmekte olan bölgelerde tüm iş alanlarında güvencesiz istihdam oranı yüzde 56 olarak hesaplandı. Bu oran gelişmiş bölgelerde yüzde 10 oldu. Gelişmekte olan bölgelerdeki bu oran 2008-2013 yılları arasındaki dönemde yüzde 2,8 azaldı.

2013 yılında gelişmekte olan bölgelerde, kadınların yüzde 60'ı, erkeklerin de yüzde 54'ü güvencesiz istihdam edildi.  Bu anlamda en büyük toplumsal cinsiyet uçurumu (hepsi yüzde 10’u aşıyor) Kuzey Afrika, Sahraaltı Afrika, Batı Asya ve Okyanusya bölgelerinde görüldü.

Gelişmekte olan ülkelerin verimlilik artış oranı yıllık yüzde 5,6’dan 4,0’a inerek yavaşlama gösterdi.

Toplamda 842 milyon insan, diğer bir deyişle dünyadaki her sekiz kişiden biri, 2011-2013 yılları arasında kronik açlıktan muzdarip oldu. Bu insanların büyük çoğunluğu (827 milyon) gelişmekte olan bölgelerde yaşıyor.

1990’da yaklaşık 160 milyon olan zayıf çocukların sayısı, yüzde 38 azalma gösterdi. 

1990'da yüzde 40 olan bodurluğun yaygınlık oranı 2012'de yüzde 25'e düşse de, kronik yetersiz beslenmenin sonucu olarak beş yaşından küçük 162 milyon çocuğun zihinsel ve fisiksel gelişiminde yavaşlama riski devam ediyor.

2013'ün sonlarına doğru, dünyadaki 51 milyon insan yer değiştirmeye mecbur bırakıldı.

Türkiye'de son durum


Fotoğraf: İsmail Tütün

1990 yılından bu yana aşırı yoksulluk içinde yaşayan insan sayısında bir düşüş gözlense de, bugün küresel çapta 980 milyon insan hala günde bir doların altında yaşamını sürdürüyor.

Binyıl Kalkınma Hedefleri’ne ulaşmada, Türkiye’nin geçtiğimiz yıllarda kaydettiği en çarpıcı başarı yoksulluk seviyesini düşürmede gözlendi.

Günde bir dolara geçinme olarak tanımlanan yoksulluk, 2002’deki yüzde 0.2 oranına karşılık 2006’da yüzde 0.01’e düşerek, 2007 yılından itibaren de tamemen ortadan kalktı.

Türkiye’deki gıda yoksulluğu 2002’de yüzde 1.35 iken bu oran da 2008 yılında yüzde 0.54’e düşürüldü. Türkiye’de bir açlık sorunu yok, daha çok yoksulluğa bağlı yetersiz beslenme sorunu var.

Beş yaşın altında çocuklarda, yaşına göre zayıf çocuk oranı 1998 yılında yüzde 8.3 iken bu oran 2008 yılında yüzde 2.8’e düştü.

1.36 yıl
sonra
BKH için süremiz doluyor

1990 2015
Öne çıkanlar
  • 2000 yılında, 1990 yılına kıyasla 700 milyon daha az birey aşırı yoksulluk içinde yaşadı.
  • Ekonomik ve finansal kriz, dünyadaki iş açığını genişleterek 67 milyona çıkardı.
  • Önemli gelişmeler sağlansa da dünyada her sekiz kişiden biri hala yatağa aç gidiyor.
  • Dünyada 5 yaş altındaki yaklaşık her 6 çocuktan biri çok zayıfken, her 4 çocuktan biri ise bodur.
  • Kötü beslenmeye nedeniyle dünyada 5 yaşın altındaki çocukların yüzde 7’si aşırı kilolu. Bu çocukların yüzde 25’i Sahra altı Afrika’da yaşıyor.

Kaynak: 2013 Binyıl Kalkınma Hedefleri raporu

BKH 1 için hedefler
  1. Günde bir dolardan az bir parayla geçinmek zorunda bulunan nüfusun yarı yarıya azaltılması
    • Günde 1 doların altında yaşayan nüfus oranı (Satın alma gücü paritesine göre)
    • Yoksulluk uçurumu oranı
    • En yoksul kesimin ulusal tüketimdeki payı
  2. Herkes için, özellikle kadınlar ve gençler için üretken, sürekli ve insana yakışır işin sağlanması
    • Çalışan kişi başına gayrisafi milli hasılanın büyüme oranı
    • Çalışan kişilerin nüfusa oranı
    • Günde 1 ABD dolarının altında yaşayan çalışan kişilerin oranı
  3. Açlık çeken nüfusun yarı yarıya azaltılması
    • 5 yaşın altında normalden az kilolu çocukların oranı
    • Beslenme kurallarına göre yetersiz beslenen nüfusun oranı